Bài 2: Số đếm, Số thứ tự, Hỏi tuổi

I. SỐ ĐẾM

1. Cách đếm từ 1 đến 20

Chữ Hán	Pinyin	Số
一	yī	1
二	èr	2
三	sān	3
四	sì	4
五	wǔ	5
六	liù	6
七	qī	7
八	bā	8
九	jiǔ	9
十	shí	10
十一	shíyī	11
十二	shí’èr	12
十三	shísān	13
十四	shísì	14
十五	shíwǔ	15
十六	shíliù	16
十七	shíqī	17
十八	shíbā	18
十九	shíjiǔ	19
二十	èrshí	20

2. Cách đếm số hàng chục

Số hàng chục: số đếm + 十. Ví dụ: 三十 (30), 九十 (90).

Chữ Hán	Pinyin	Số
十	shí	10
二十	èrshí	20
三十	sānshí	30
四十	sìshí	40
五十	wǔshí	50
六十	liùshí	60
七十	qīshí	70
八十	bāshí	80
九十	jiǔshí	90
一百	yìbǎi	100

3. Cách đếm từ 100 đến 200

Chữ Hán	Pinyin	Số
一百	yìbǎi	100
一百零一	yìbǎi líng yī	101
一百零二	yìbǎi líng èr	102
一百一十	yìbǎi yīshí	110
一百一十一	yìbǎi yīshíyī	111
一百二十	yìbǎi èrshí	120
一百二十一	yìbǎi èrshíyī	121
一百九十九	yìbǎi jiǔshíjiǔ	199
两百	liǎngbǎi	200

4. Cách đếm hàng trăm trở lên

Chữ Hán	Pinyin	Số
两百	liǎngbǎi	200
三百	sānbǎi	300
一千	yìqiān	1.000
一千一百	yìqiān yìbǎi	1.100
两千	liǎngqiān	2.000
一万	yíwàn	10.000
一万一千	yíwàn yìqiān	11.000
两万	liǎngwàn	20.000
九万	jiǔwàn	90.000
十万	shíwàn	100.000

II. SỐ THỨ TỰ

第 + số đếm → số thứ tự

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
第一	dì yī	thứ nhất
第二	dì èr	thứ hai
……	……	……
第十	dì shí	thứ mười

III. PHÂN SỐ, SỐ THẬP PHÂN

Khác với cách đọc phân số của người Việt, người Trung Quốc đọc mẫu số trước, rồi đến 分之 (fēnzhī), tiếp đó mới đến tử số.

Mẫu số + 分之 + tử số

Chữ Hán	Pinyin	Giá trị
百分之一	bǎifēnzhī yī	1%
百分之二十五	bǎifēnzhī èrshíwǔ	25%
三分之一	sānfēnzhī yī	1/3
四点四	sì diǎn sì	4,4
一半	yíbàn	một nửa

IV. CÁCH HỎI TUỔI

Đối với người Trung Quốc có các cách hỏi thăm tuổi tác khác nhau, tùy thuộc vào độ tuổi của người được hỏi để lựa chọn cách nói lễ phép, tôn kính.

1. Cách hỏi tuổi trẻ em

•

你几岁了？

Nǐ jǐ suì le?

Cháu mấy tuổi rồi?

•

我五岁了。

Wǒ wǔ suì le.

Cháu 5 tuổi rồi.

2. Cách hỏi tuổi thanh thiếu niên

•

你多大了？

Nǐ duōdà le?

Em bao tuổi rồi?

•

我十五岁了。

Wǒ shíwǔ suì le.

Em 15 tuổi.

•

你二十几岁了？

Nǐ èrshí jǐ suì le?

Anh năm nay hai mươi mấy tuổi rồi?

•

我二十五岁了。

Wǒ èrshíwǔ suì le.

Tôi 25 tuổi rồi.

3. Cách hỏi đối với người đứng tuổi

•

你多大年纪了？

Nǐ duōdà niánjì le?

Cô bao tuổi rồi?

•

我五十五岁了。

Wǒ wǔshíwǔ suì le.

Tôi 55 tuổi rồi.

4. Cách hỏi tuổi đối với người già

•

您多大岁数了？

Nín duōdà suìshu le?

Cụ năm nay bao tuổi rồi?

•

您高寿了？

Nín gāoshòu le?

Cụ năm nay bao tuổi rồi?

•

我八十岁了。

Wǒ bāshí suì le.

Tôi 80 tuổi rồi.

V. MỘT SỐ TỪ CHỈ MỐI QUAN HỆ TRONG GIA ĐÌNH

Chữ Hán	Pinyin	Nghĩa
爷爷	yéye	ông nội
奶奶	nǎinai	bà nội
外婆、外祖母	wàipó, wàizǔmǔ	bà ngoại
叔叔	shūshu	chú ruột
叔公	shūgōng	chú của chồng / ông chú
叔母	shūmǔ	thím
舅舅	jiùjiu	cậu
舅母	jiùmǔ	mợ
父母	fùmǔ	bố mẹ
爸爸、父亲	bàba, fùqin	bố
妈妈、母亲	māma, mǔqin	mẹ
哥哥	gēge	anh trai
弟弟	dìdi	em trai
姐姐	jiějie	chị gái
妹妹	mèimei	em gái
男孩	nánhái	con trai / bé trai
女孩	nǚhái	con gái / bé gái
孩子	háizi	con cái / trẻ em

VI. NHỮNG CÂU HỎI THƯỜNG DÙNG

•

你几岁了？

Nǐ jǐ suì le?

Cháu mấy tuổi rồi?

•

你多大了？

Nǐ duōdà le?

Em bao tuổi rồi?

•

你十几岁了？

Nǐ shí jǐ suì le?

Em mười mấy tuổi rồi?

•

你二十几岁了？

Nǐ èrshí jǐ suì le?

Anh hai mươi mấy tuổi rồi?

•

你多大年纪了？

Nǐ duōdà niánjì le?

Cô ấy bao tuổi rồi?

•

你多大岁数了？

Nǐ duōdà suìshu le?

Cụ bao tuổi rồi?

•

祝你健康长寿。

Zhù nǐ jiànkāng chángshòu.

Chúc ông mạnh khỏe, sống lâu.

VII. TỪ VỰNG

VIII. GIẢI THÍCH TỪ

Từ	Giải thích
多大 duōdà	Dùng khi hỏi tuổi; trong mẫu câu của bài này không dùng 多少 (duōshao) đứng một mình để thay thế.
上 shàng	Nghĩa gốc là “trên, bên trên”. Khi chỉ thời gian, 上 biểu thị thời gian trước hoặc quá khứ. Ngoài ra, 上 còn có thể dùng như một động từ.
下 xià	Nghĩa gốc là “dưới, bên dưới”. Khi chỉ thời gian, 下 biểu thị thời gian sau hoặc tương lai. Ngoài ra, 下 còn có thể dùng như một động từ.

Ví dụ

•

桌子上。

Zhuōzi shàng.

Trên bàn.

•

桌子下。

Zhuōzi xià.

Dưới bàn.

•

上个月

shàng ge yuè

tháng trước

•

下个月

xià ge yuè

tháng sau

•

上班

shàngbān

đi làm

•

下班

xiàbān

tan sở

IX. HỘI THOẠI TỔNG HỢP

A

你好，好久不见。

Nǐ hǎo, hǎojiǔ bú jiàn.

Chào anh, lâu rồi không gặp anh.

B

你好，你好吗？

Nǐ hǎo, nǐ hǎo ma?

Chào chị, chị khỏe không?

A

我爷爷明天举行祝寿会，请你来参加。

Wǒ yéye míngtiān jǔxíng zhùshòu huì, qǐng nǐ lái cānjiā.

Ngày mai mừng thọ ông tôi, mời chị đến tham gia.

B

谢谢你，我很好。你爷爷多大岁数了？

Xièxie nǐ, wǒ hěn hǎo. Nǐ yéye duōdà suìshu le?

Cảm ơn, tôi khỏe. Ông anh năm nay bao tuổi rồi?

A

我爷爷九十岁了。

Wǒ yéye jiǔshí suì le.

Ông tôi năm nay 90 tuổi rồi.

B

祝你爷爷健康长寿。我明天一定来参加。

Zhù nǐ yéye jiànkāng chángshòu. Wǒ míngtiān yídìng lái cānjiā.

Chúc ông mạnh khỏe, sống lâu. Ngày mai tôi sẽ đến.

A

谢谢你，你父母多大年纪了？

Xièxie nǐ, nǐ fùmǔ duōdà niánjì le?

Cảm ơn chị, bố mẹ chị năm nay bao nhiêu tuổi rồi?

GIA SƯ HOA NGỮ TÂN AN

Bảng ghi chú bài học